"Tôi bị OCD nên phải xếp đồ ngay ngắn", "sạch sẽ quá, chắc bị OCD rồi",... là những câu nói xuất hiện ngày càng nhiều trên mạng xã hội. Tuy nhiên, nhiều người đang hiểu sai về căn bệnh này.
Theo các chuyên gia tâm thần, rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD) không đơn thuần là tính cầu toàn hay thích sạch sẽ. Thực chất, đây là một dạng rối loạn tâm thần vô cùng nghiêm trọng.
OCD hay rối loạn ám ảnh cưỡng chế là một bệnh lý rối loạn tâm thần. Ảnh: AI
Bệnh lý này có thể khiến người mắc phải sống trong lo âu và ám ảnh kéo dài. Nếu không được điều trị đúng cách, OCD sẽ ảnh hưởng xấu đến công việc, học tập và các mối quan hệ xã hội.
Bác sĩ Nguyễn Thị Thùy Linh (Bệnh viện Tâm thần Hà Nội) cho biết OCD là bệnh lý khá phổ biến. Thế nhưng, cộng đồng thường hay hiểu nhầm nó là biểu hiện của tính "cầu toàn" hay "kỹ tính".
Đặc trưng của OCD là sự xuất hiện các ám ảnh hoặc hành vi cưỡng bức lặp đi lặp lại. Ám ảnh là những suy nghĩ xuất hiện ngoài ý muốn, khiến người bệnh vô cùng căng thẳng và đau khổ.
Dù nhận thức được những suy nghĩ này là vô lý, họ vẫn không thể ngăn chặn. Trong khi đó, cưỡng bức là các hành vi lặp lại theo khuôn mẫu nhằm làm giảm cảm giác lo âu do ám ảnh gây ra.
Nếu cố chống lại các hành vi cưỡng bức, người bệnh thường cảm thấy căng thẳng hơn. Thống kê cho thấy, tỉ lệ mắc OCD trên toàn cầu vào khoảng 1,2%. Bệnh thường khởi phát ở thời kỳ trẻ em hoặc đầu tuổi trưởng thành.
Y học hiện nay chưa xác định được một yếu tố duy nhất gây bệnh mà thường là sự kết hợp của nhiều cơ chế. Yếu tố di truyền đóng vai trò quan trọng, đặc biệt ở các trường hợp bệnh khởi phát sớm.
Ngoài ra, người mắc OCD có sự thay đổi hoạt động ở một số vùng não và mất cân bằng các chất dẫn truyền thần kinh. Tính cách chủ nghĩa hoàn hảo, luôn đòi hỏi sự chắc chắn cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Một người được chẩn đoán mắc OCD khi các triệu chứng kéo dài, gây ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt và công việc. Phổ biến nhất là ám ảnh sợ bẩn, khiến người bệnh rửa tay hàng chục lần mỗi ngày.
Một số người lại luôn lo sợ bản thân sẽ vô tình làm hại người thân dù không hề có ác ý. Có trường hợp thường xuyên nghi ngờ quên tắt bếp, khóa cửa nên phải đi kiểm tra liên tục.
Vài người khác lại bắt buộc phải sắp xếp đồ đạc theo đúng trật tự. Nếu không làm đúng như vậy, họ sẽ lập tức cảm thấy bồn chồn và lo lắng dữ dội.
Việc điều trị OCD hiện nay cần sự kết hợp chặt chẽ giữa liệu pháp tâm lý và sử dụng thuốc. Bác sĩ Linh nhấn mạnh, đây là bệnh lý tâm thần có thể chữa khỏi nếu được phát hiện sớm.
Do đó, khi các suy nghĩ ám ảnh hoặc hành vi lặp lại kéo dài, bạn nên đến cơ sở chuyên khoa tâm thần để thăm khám. Đừng chủ quan cho rằng đó chỉ là một thói quen hay tính cách bình thường.
Theo các chuyên gia tâm thần, rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD) không đơn thuần là tính cầu toàn hay thích sạch sẽ. Thực chất, đây là một dạng rối loạn tâm thần vô cùng nghiêm trọng.
OCD hay rối loạn ám ảnh cưỡng chế là một bệnh lý rối loạn tâm thần. Ảnh: AI
Bệnh lý này có thể khiến người mắc phải sống trong lo âu và ám ảnh kéo dài. Nếu không được điều trị đúng cách, OCD sẽ ảnh hưởng xấu đến công việc, học tập và các mối quan hệ xã hội.
OCD là rối loạn ám ảnh gây căng thẳng tột độ
Bác sĩ Nguyễn Thị Thùy Linh (Bệnh viện Tâm thần Hà Nội) cho biết OCD là bệnh lý khá phổ biến. Thế nhưng, cộng đồng thường hay hiểu nhầm nó là biểu hiện của tính "cầu toàn" hay "kỹ tính".
Đặc trưng của OCD là sự xuất hiện các ám ảnh hoặc hành vi cưỡng bức lặp đi lặp lại. Ám ảnh là những suy nghĩ xuất hiện ngoài ý muốn, khiến người bệnh vô cùng căng thẳng và đau khổ.
Dù nhận thức được những suy nghĩ này là vô lý, họ vẫn không thể ngăn chặn. Trong khi đó, cưỡng bức là các hành vi lặp lại theo khuôn mẫu nhằm làm giảm cảm giác lo âu do ám ảnh gây ra.
Nguyên nhân và thời điểm khởi phát bệnh
Nếu cố chống lại các hành vi cưỡng bức, người bệnh thường cảm thấy căng thẳng hơn. Thống kê cho thấy, tỉ lệ mắc OCD trên toàn cầu vào khoảng 1,2%. Bệnh thường khởi phát ở thời kỳ trẻ em hoặc đầu tuổi trưởng thành.
Y học hiện nay chưa xác định được một yếu tố duy nhất gây bệnh mà thường là sự kết hợp của nhiều cơ chế. Yếu tố di truyền đóng vai trò quan trọng, đặc biệt ở các trường hợp bệnh khởi phát sớm.
Ngoài ra, người mắc OCD có sự thay đổi hoạt động ở một số vùng não và mất cân bằng các chất dẫn truyền thần kinh. Tính cách chủ nghĩa hoàn hảo, luôn đòi hỏi sự chắc chắn cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Khi nào hành vi ám ảnh trở thành bệnh lý?
Một người được chẩn đoán mắc OCD khi các triệu chứng kéo dài, gây ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt và công việc. Phổ biến nhất là ám ảnh sợ bẩn, khiến người bệnh rửa tay hàng chục lần mỗi ngày.
Một số người lại luôn lo sợ bản thân sẽ vô tình làm hại người thân dù không hề có ác ý. Có trường hợp thường xuyên nghi ngờ quên tắt bếp, khóa cửa nên phải đi kiểm tra liên tục.
Vài người khác lại bắt buộc phải sắp xếp đồ đạc theo đúng trật tự. Nếu không làm đúng như vậy, họ sẽ lập tức cảm thấy bồn chồn và lo lắng dữ dội.
Phương pháp điều trị rối loạn ám ảnh cưỡng chế
Việc điều trị OCD hiện nay cần sự kết hợp chặt chẽ giữa liệu pháp tâm lý và sử dụng thuốc. Bác sĩ Linh nhấn mạnh, đây là bệnh lý tâm thần có thể chữa khỏi nếu được phát hiện sớm.
Do đó, khi các suy nghĩ ám ảnh hoặc hành vi lặp lại kéo dài, bạn nên đến cơ sở chuyên khoa tâm thần để thăm khám. Đừng chủ quan cho rằng đó chỉ là một thói quen hay tính cách bình thường.
Nguồn: Tổng hợp từ báo Tuổi Trẻ
