Xuyên suốt chiều dài lịch sử, chim bồ câu luôn đóng vai trò như những sứ giả truyền tin đắc lực. Mới đây, các nhà khoa học đã tìm ra lời giải cho khả năng định vị phi thường của loài chim này.
Từ xa xưa, chim bồ câu đã trở thành phương tiện liên lạc vô cùng đắc lực. Ảnh: BIRD NOTE
Từ thời cổ đại cho đến tận Thế chiến thứ nhất, bồ câu vẫn luôn là mạng lưới liên lạc vô cùng quan trọng. Loài bồ câu đưa thư đặc biệt này sở hữu một năng lực tuyệt vời để tìm đường về tổ từ khoảng cách rất xa.
Dữ liệu ghi nhận chúng có thể vượt qua chặng đường dài tới 2.500km với vận tốc tối đa lên đến 97km/h. So với việc dùng khói hay tiếng trống, bồ câu mang lại sự bảo mật và kín đáo hơn hẳn.
Từ thế kỷ 8 trước Công nguyên, người Hy Lạp đã dùng bồ câu để truyền tin tức về Thế vận hội. Đến thế kỷ 12, Thành Cát Tư Hãn cũng tận dụng chúng để kết nối toàn bộ Đế quốc Mông Cổ rộng lớn.
Khả năng định vị của bồ câu luôn là một câu hỏi lớn đối với giới học thuật. Trước đây, các chuyên gia tin rằng chúng dựa vào hướng Mặt trời, mùi hương và từ trường Trái đất để xác định tọa độ bay.
Nhiều giả thuyết từng cho rằng cơ quan cảm nhận từ trường của chim bồ câu nằm ở mắt, mỏ hoặc tai. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới nhất công bố vào tháng 5/2026 đã bác bỏ hoàn toàn những nhận định cũ này.
Nhóm nghiên cứu đến từ Đức đã chính thức tìm ra vị trí chính xác của chiếc la bàn sinh học ở loài bồ câu. Thật bất ngờ, hệ thống tinh vi này lại nằm ẩn bên trong các tế bào miễn dịch tại gan của chúng.
Ông Martin Wikelski, Giám đốc Viện Max Planck, khẳng định đây là một bước tiến mang tính lịch sử. Việc động vật cảm nhận từ trường từng là bí ẩn suốt thế kỷ, và giờ đây giới khoa học đã có câu trả lời thỏa đáng.
Từ xa xưa, chim bồ câu đã trở thành phương tiện liên lạc vô cùng đắc lực. Ảnh: BIRD NOTE
Lịch sử đưa thư xuyên thế kỷ của bồ câu
Từ thời cổ đại cho đến tận Thế chiến thứ nhất, bồ câu vẫn luôn là mạng lưới liên lạc vô cùng quan trọng. Loài bồ câu đưa thư đặc biệt này sở hữu một năng lực tuyệt vời để tìm đường về tổ từ khoảng cách rất xa.
Dữ liệu ghi nhận chúng có thể vượt qua chặng đường dài tới 2.500km với vận tốc tối đa lên đến 97km/h. So với việc dùng khói hay tiếng trống, bồ câu mang lại sự bảo mật và kín đáo hơn hẳn.
Từ thế kỷ 8 trước Công nguyên, người Hy Lạp đã dùng bồ câu để truyền tin tức về Thế vận hội. Đến thế kỷ 12, Thành Cát Tư Hãn cũng tận dụng chúng để kết nối toàn bộ Đế quốc Mông Cổ rộng lớn.
Đi tìm nguồn gốc chiếc la bàn sinh học
Khả năng định vị của bồ câu luôn là một câu hỏi lớn đối với giới học thuật. Trước đây, các chuyên gia tin rằng chúng dựa vào hướng Mặt trời, mùi hương và từ trường Trái đất để xác định tọa độ bay.
Nhiều giả thuyết từng cho rằng cơ quan cảm nhận từ trường của chim bồ câu nằm ở mắt, mỏ hoặc tai. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới nhất công bố vào tháng 5/2026 đã bác bỏ hoàn toàn những nhận định cũ này.
Phát hiện bất ngờ về cơ quan định vị ở gan
Nhóm nghiên cứu đến từ Đức đã chính thức tìm ra vị trí chính xác của chiếc la bàn sinh học ở loài bồ câu. Thật bất ngờ, hệ thống tinh vi này lại nằm ẩn bên trong các tế bào miễn dịch tại gan của chúng.
Ông Martin Wikelski, Giám đốc Viện Max Planck, khẳng định đây là một bước tiến mang tính lịch sử. Việc động vật cảm nhận từ trường từng là bí ẩn suốt thế kỷ, và giờ đây giới khoa học đã có câu trả lời thỏa đáng.
Nguồn: Tổng hợp và biên tập lại từ Times of India, New York Times và Science.
