Trong suốt một thời gian dài, giới khoa học luôn tin rằng việc tiêu thụ thịt động vật là yếu tố tiên quyết giúp tổ tiên chúng ta phát triển được một bộ não vĩ đại.
Tuy nhiên, một nghiên cứu mang tính đột phá mới đây đã bổ sung thêm một mảnh ghép vô cùng quan trọng: chính đường tự nhiên từ trái cây và mật ong mới là nguồn "nhiên liệu" nguyên thủy giúp kích thích sự tăng trưởng ngoạn mục của trí tuệ nhân loại.
Trái cây ngọt được xem là nguồn năng lượng cốt lõi nuôi dưỡng não bộ loài người trong quá khứ. Ảnh: Anup Shah
Theo báo cáo khoa học được công bố trên tạp chí Science vào ngày 6/8, các loại carbohydrate dễ hấp thu và đường tự nhiên đã đóng một vai trò mang tính vĩ mô trong tiến trình tiến hóa.
Thống kê sinh học cho thấy, trong khoảng 4 triệu năm, khối lượng não của dòng dõi người cổ đại đã tăng vọt từ vỏn vẹn 300g lên tới gần 1.500g. Vì não là cơ quan tiêu thụ năng lượng khổng lồ nhất trong cơ thể, câu hỏi hóc búa đặt ra là làm thế nào những người vượn có thể đáp ứng đủ lượng calo cần thiết khi họ chưa hề biết đến lửa hay cách nấu chín thức ăn?
Nhà khoa học dinh dưỡng Jennie Brand-Miller đến từ Đại học Sydney (Úc) cùng các cộng sự đã giải mã được bí ẩn này. Dữ liệu đối chiếu từ hóa thạch và hệ chuyển hóa chỉ ra rằng, những tổ tiên mang đặc điểm giống tinh tinh sống cách đây 4 triệu năm đã nạp đến hơn 2/3 năng lượng sinh tồn hằng ngày hoàn toàn từ các loại trái cây hoang dã.
Lượng đường đơn dễ hòa tan từ hoa quả và mật ong đã trở thành nguồn năng lượng "ăn liền" vô giá. Nó nuôi dưỡng trực tiếp các nơ-ron thần kinh từ rất lâu trước khi loài người biết cách kiểm soát ngọn lửa để chiết xuất năng lượng từ tinh bột hay nướng chín thịt củ.
Hành trình săn lùng hoa quả chín đòi hỏi tổ tiên loài người phải tư duy và ghi nhớ phức tạp. Ảnh: Reuters
Không chỉ cung cấp dưỡng chất, quá trình đi tìm trái cây còn tạo ra một áp lực chọn lọc tự nhiên vô cùng khắc nghiệt, buộc não bộ phải vận động tối đa. Theo phân tích của Science News, việc săn tìm trái chín trong môi trường rừng rậm phức tạp hơn rất nhiều so với việc chỉ bứt lá cây để nhai.
Các loài linh trưởng cổ đại buộc phải hình thành khả năng ghi nhớ không gian đa chiều: nhớ chính xác vị trí của từng gốc cây, nắm bắt quy luật chuyển mùa, thời điểm đơm hoa kết trái và lập kế hoạch di chuyển tối ưu nhất để quay lại thu hoạch. Chính những thách thức về mặt tư duy logic này đã kích thích cấu trúc não bộ phát triển ngày càng tinh vi.
Điều này hoàn toàn trùng khớp với các nghiên cứu trước đây trên tạp chí Nature Ecology & Evolution, khẳng định rằng những loài linh trưởng chuyên ăn trái cây luôn sở hữu thể tích não lớn hơn hẳn so với những loài chỉ ăn lá thuần túy, ngay cả khi đã loại trừ yếu tố về kích thước cơ thể.
Những dấu vết để lại trên các bộ răng hóa thạch của người Homo erectus cũng củng cố vững chắc cho giả thuyết này. Các nhà khảo cổ đã phát hiện ra nhiều vết sâu răng – một minh chứng sinh học rõ nét cho thấy chế độ ăn của họ tràn ngập các loại thực phẩm mềm và chứa hàm lượng đường cực kỳ cao.
Mặc dù đánh giá rất cao vai trò của đường tự nhiên, nhóm nghiên cứu cũng nhấn mạnh rằng điều này hoàn toàn không phủ nhận tầm quan trọng của thịt. Thịt thú rừng, tủy xương hay các loại hạt vẫn là những mảnh ghép không thể thiếu trong chuỗi thức ăn sinh tồn.
Chuyên gia nhân học sinh học Brian Wood (Đại học California) kết luận, lợi thế sinh tồn vĩ đại nhất của loài người chính là khả năng thích nghi và tiêu thụ một chế độ ăn vô cùng đa dạng. Sự kết hợp hoàn hảo giữa thịt nạc, trái cây ngọt, mật ong và các loại củ đã tạo ra một bệ phóng năng lượng khổng lồ, đưa trí tuệ nhân loại vươn lên thống trị thế giới tự nhiên.
Nguồn: Tổng hợp và biên tập lại từ tạp chí Science, Science News và báo Tuổi Trẻ.
Tuy nhiên, một nghiên cứu mang tính đột phá mới đây đã bổ sung thêm một mảnh ghép vô cùng quan trọng: chính đường tự nhiên từ trái cây và mật ong mới là nguồn "nhiên liệu" nguyên thủy giúp kích thích sự tăng trưởng ngoạn mục của trí tuệ nhân loại.
Trái cây ngọt được xem là nguồn năng lượng cốt lõi nuôi dưỡng não bộ loài người trong quá khứ. Ảnh: Anup Shah
Nguồn năng lượng ngọt ngào nuôi dưỡng sự tiến hóa
Theo báo cáo khoa học được công bố trên tạp chí Science vào ngày 6/8, các loại carbohydrate dễ hấp thu và đường tự nhiên đã đóng một vai trò mang tính vĩ mô trong tiến trình tiến hóa.
Thống kê sinh học cho thấy, trong khoảng 4 triệu năm, khối lượng não của dòng dõi người cổ đại đã tăng vọt từ vỏn vẹn 300g lên tới gần 1.500g. Vì não là cơ quan tiêu thụ năng lượng khổng lồ nhất trong cơ thể, câu hỏi hóc búa đặt ra là làm thế nào những người vượn có thể đáp ứng đủ lượng calo cần thiết khi họ chưa hề biết đến lửa hay cách nấu chín thức ăn?
Nhà khoa học dinh dưỡng Jennie Brand-Miller đến từ Đại học Sydney (Úc) cùng các cộng sự đã giải mã được bí ẩn này. Dữ liệu đối chiếu từ hóa thạch và hệ chuyển hóa chỉ ra rằng, những tổ tiên mang đặc điểm giống tinh tinh sống cách đây 4 triệu năm đã nạp đến hơn 2/3 năng lượng sinh tồn hằng ngày hoàn toàn từ các loại trái cây hoang dã.
Lượng đường đơn dễ hòa tan từ hoa quả và mật ong đã trở thành nguồn năng lượng "ăn liền" vô giá. Nó nuôi dưỡng trực tiếp các nơ-ron thần kinh từ rất lâu trước khi loài người biết cách kiểm soát ngọn lửa để chiết xuất năng lượng từ tinh bột hay nướng chín thịt củ.
Hành trình săn lùng hoa quả chín đòi hỏi tổ tiên loài người phải tư duy và ghi nhớ phức tạp. Ảnh: Reuters
Áp lực sinh tồn và sự phát triển của nhận thức không gian
Không chỉ cung cấp dưỡng chất, quá trình đi tìm trái cây còn tạo ra một áp lực chọn lọc tự nhiên vô cùng khắc nghiệt, buộc não bộ phải vận động tối đa. Theo phân tích của Science News, việc săn tìm trái chín trong môi trường rừng rậm phức tạp hơn rất nhiều so với việc chỉ bứt lá cây để nhai.
Các loài linh trưởng cổ đại buộc phải hình thành khả năng ghi nhớ không gian đa chiều: nhớ chính xác vị trí của từng gốc cây, nắm bắt quy luật chuyển mùa, thời điểm đơm hoa kết trái và lập kế hoạch di chuyển tối ưu nhất để quay lại thu hoạch. Chính những thách thức về mặt tư duy logic này đã kích thích cấu trúc não bộ phát triển ngày càng tinh vi.
Điều này hoàn toàn trùng khớp với các nghiên cứu trước đây trên tạp chí Nature Ecology & Evolution, khẳng định rằng những loài linh trưởng chuyên ăn trái cây luôn sở hữu thể tích não lớn hơn hẳn so với những loài chỉ ăn lá thuần túy, ngay cả khi đã loại trừ yếu tố về kích thước cơ thể.
Bằng chứng từ hóa thạch và bức tranh toàn cảnh về chế độ ăn
Những dấu vết để lại trên các bộ răng hóa thạch của người Homo erectus cũng củng cố vững chắc cho giả thuyết này. Các nhà khảo cổ đã phát hiện ra nhiều vết sâu răng – một minh chứng sinh học rõ nét cho thấy chế độ ăn của họ tràn ngập các loại thực phẩm mềm và chứa hàm lượng đường cực kỳ cao.
Mặc dù đánh giá rất cao vai trò của đường tự nhiên, nhóm nghiên cứu cũng nhấn mạnh rằng điều này hoàn toàn không phủ nhận tầm quan trọng của thịt. Thịt thú rừng, tủy xương hay các loại hạt vẫn là những mảnh ghép không thể thiếu trong chuỗi thức ăn sinh tồn.
Chuyên gia nhân học sinh học Brian Wood (Đại học California) kết luận, lợi thế sinh tồn vĩ đại nhất của loài người chính là khả năng thích nghi và tiêu thụ một chế độ ăn vô cùng đa dạng. Sự kết hợp hoàn hảo giữa thịt nạc, trái cây ngọt, mật ong và các loại củ đã tạo ra một bệ phóng năng lượng khổng lồ, đưa trí tuệ nhân loại vươn lên thống trị thế giới tự nhiên.
Nguồn: Tổng hợp và biên tập lại từ tạp chí Science, Science News và báo Tuổi Trẻ.
