Gout là một dạng viêm khớp mãn tính vô cùng đau đớn và hiện chưa có phương pháp điều trị dứt điểm hoàn toàn. Căn bệnh này đặc trưng bởi những cơn đau nhức đột ngột, dữ dội đi kèm với tình trạng sưng tấy, đỏ ửng ở các khớp ngón chân, mắt cá, đầu gối hay cổ tay. Nếu không được kiểm soát tốt, người bệnh thậm chí có thể mất khả năng đi lại khi cơn đau bước vào giai đoạn cấp tính.
Chìa khóa vàng để chung sống hòa bình với bệnh gout chính là việc kiểm soát nghiêm ngặt lượng purin nạp vào cơ thể. Khi bị phân hủy, purin sẽ chuyển hóa trực tiếp thành axit uric. Lượng axit dư thừa này nếu không được đào thải hết sẽ kết tinh thành các tinh thể hình kim sắc nhọn, đâm chọc vào ổ khớp hoặc lắng đọng ở thận gây sỏi.
Dưới đây là danh sách những thực phẩm tuy mang lại nhiều lợi ích tuyệt vời cho sức khỏe nhưng lại chứa hàm lượng purin cao ngất ngưởng mà người bệnh gout cần hết sức dè chừng.
Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ có thịt đỏ mới gây hại cho bệnh nhân gout. Thế nhưng thực tế, các loại thịt gia cầm như ngỗng, ngan và vịt lại sở hữu hàm lượng purin cao đến mức báo động.
Thậm chí, các chuyên gia dinh dưỡng chỉ ra rằng phần thịt bò nạc tươi sống lại chứa ít purin hơn hẳn so với thịt cừu, thịt bê hay thịt gà để nguyên da. Thống kê cho thấy, cứ 100 gram thịt ngan hoặc vịt có thể chứa tới 138 mg purin, một con số đủ sức làm bùng phát cơn đau khớp ngay lập tức.
Bệnh nhân gout nên loại bỏ hoàn toàn phần da gà trước khi ăn để giảm thiểu lượng purin nạp vào cơ thể. Ảnh minh họa
Điều này không có nghĩa là người bệnh phải kiêng khem tuyệt đối thịt gia cầm. Bạn vẫn có thể thưởng thức chúng nhưng với định lượng vô cùng khắt khe, chỉ khoảng 50 đến 80 gram mỗi ngày và tối đa không quá hai bữa trong một tuần. Khi chế biến, hãy lột bỏ hoàn toàn lớp da nhiều mỡ, ưu tiên các phương pháp luộc hoặc hấp thanh đạm thay vì chiên xào nhiều dầu mỡ để hạn chế tối đa sự gia tăng nồng độ purin.
Không thể phủ nhận hải sản là một món quà tuyệt vời của đại dương. Tôm, mực, ngao, sò là một trong những nguồn cung cấp vitamin D hiếm hoi từ tự nhiên, giúp củng cố hệ xương khớp và nâng cao sức đề kháng. Nguồn protein nạc dồi dào trong hải sản còn giúp xây dựng cơ bắp săn chắc và đẩy nhanh quá trình trao đổi chất của toàn bộ cơ thể.
Thế nhưng, đằng sau bảng thành phần dinh dưỡng đẹp như mơ ấy lại là một "cái bẫy" purin nguy hiểm. Trai, cua, tôm càng xanh, mực ống hay sò điệp đều là những "kho chứa" purin khổng lồ. Việc đánh chén một bữa tiệc hải sản thịnh soạn có thể khiến nồng độ axit uric trong máu tăng vọt không phanh, kéo theo những đợt viêm khớp cấp tính hành hạ người bệnh suốt nhiều ngày đêm.
Cá hồi, cá thu hay cá mòi luôn được ngợi ca nhờ chứa lượng lớn axit béo omega-3 (bao gồm EPA và DHA). Những hợp chất này nổi tiếng với khả năng kháng viêm tự nhiên, làm giảm lượng mỡ máu triglyceride và bảo vệ hệ tim mạch khỏe mạnh. Đặc biệt, DHA còn là dưỡng chất thiết yếu giúp cải thiện trí nhớ và ngăn chặn chứng suy giảm nhận thức ở người cao tuổi.
Tuy nhiên, ranh giới giữa thực phẩm bổ dưỡng và chất độc đối với bệnh nhân gout rất mong manh. Cá cơm, cá trích, cá mòi, cá thu hay cá ngừ lại nằm trong danh sách đen vì chứa quá nhiều purin. Đặc biệt, khi trải qua các công đoạn chế biến công nghiệp đóng hộp, lượng purin này càng bị cô đặc và gia tăng mạnh mẽ. Giải pháp an toàn nhất cho người bệnh là chuyển sang tiêu thụ các loại cá nước ngọt thanh đạm như cá chép, cá lóc, cá diêu hồng hay cá rô đồng.
Thực phẩm lên men vi sinh luôn được khuyến khích sử dụng để bổ sung hàng tỷ lợi khuẩn cho đường ruột, giúp cân bằng hệ vi sinh và hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru. Thế nhưng, đối với những người đang mang trong mình căn bệnh gout, đây lại là một con dao hai lưỡi vô cùng nguy hiểm.
Việc nạp quá nhiều thực phẩm chứa men sẽ làm thay đổi mạnh mẽ môi trường sinh thái trong đường ruột. Lâu dần, sự biến đổi này sẽ kích thích cơ thể sản sinh ra lượng axit uric nhiều hơn mức bình thường. Hậu quả để lại không chỉ là những cơn đau khớp dữ dội mà còn kéo theo hàng loạt biến chứng thứ phát đáng sợ như sỏi thận, suy thận hay tổn thương các mạch máu. Người bệnh cần đặc biệt tránh xa các loại phô mai ủ chín lâu ngày, ngũ cốc lên men hay các loại phô mai kem béo ngậy.
Nguồn: Tổng hợp và biên tập lại từ tư vấn của chuyên trang sức khỏe Healthline và Health.
Chìa khóa vàng để chung sống hòa bình với bệnh gout chính là việc kiểm soát nghiêm ngặt lượng purin nạp vào cơ thể. Khi bị phân hủy, purin sẽ chuyển hóa trực tiếp thành axit uric. Lượng axit dư thừa này nếu không được đào thải hết sẽ kết tinh thành các tinh thể hình kim sắc nhọn, đâm chọc vào ổ khớp hoặc lắng đọng ở thận gây sỏi.
Dưới đây là danh sách những thực phẩm tuy mang lại nhiều lợi ích tuyệt vời cho sức khỏe nhưng lại chứa hàm lượng purin cao ngất ngưởng mà người bệnh gout cần hết sức dè chừng.
Thịt gia cầm và các loại thịt trắng
Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ có thịt đỏ mới gây hại cho bệnh nhân gout. Thế nhưng thực tế, các loại thịt gia cầm như ngỗng, ngan và vịt lại sở hữu hàm lượng purin cao đến mức báo động.
Thậm chí, các chuyên gia dinh dưỡng chỉ ra rằng phần thịt bò nạc tươi sống lại chứa ít purin hơn hẳn so với thịt cừu, thịt bê hay thịt gà để nguyên da. Thống kê cho thấy, cứ 100 gram thịt ngan hoặc vịt có thể chứa tới 138 mg purin, một con số đủ sức làm bùng phát cơn đau khớp ngay lập tức.
Bệnh nhân gout nên loại bỏ hoàn toàn phần da gà trước khi ăn để giảm thiểu lượng purin nạp vào cơ thể. Ảnh minh họa
Điều này không có nghĩa là người bệnh phải kiêng khem tuyệt đối thịt gia cầm. Bạn vẫn có thể thưởng thức chúng nhưng với định lượng vô cùng khắt khe, chỉ khoảng 50 đến 80 gram mỗi ngày và tối đa không quá hai bữa trong một tuần. Khi chế biến, hãy lột bỏ hoàn toàn lớp da nhiều mỡ, ưu tiên các phương pháp luộc hoặc hấp thanh đạm thay vì chiên xào nhiều dầu mỡ để hạn chế tối đa sự gia tăng nồng độ purin.
Các loại hải sản và động vật vỏ cứng
Không thể phủ nhận hải sản là một món quà tuyệt vời của đại dương. Tôm, mực, ngao, sò là một trong những nguồn cung cấp vitamin D hiếm hoi từ tự nhiên, giúp củng cố hệ xương khớp và nâng cao sức đề kháng. Nguồn protein nạc dồi dào trong hải sản còn giúp xây dựng cơ bắp săn chắc và đẩy nhanh quá trình trao đổi chất của toàn bộ cơ thể.
Thế nhưng, đằng sau bảng thành phần dinh dưỡng đẹp như mơ ấy lại là một "cái bẫy" purin nguy hiểm. Trai, cua, tôm càng xanh, mực ống hay sò điệp đều là những "kho chứa" purin khổng lồ. Việc đánh chén một bữa tiệc hải sản thịnh soạn có thể khiến nồng độ axit uric trong máu tăng vọt không phanh, kéo theo những đợt viêm khớp cấp tính hành hạ người bệnh suốt nhiều ngày đêm.
Các loại cá béo đại dương
Cá hồi, cá thu hay cá mòi luôn được ngợi ca nhờ chứa lượng lớn axit béo omega-3 (bao gồm EPA và DHA). Những hợp chất này nổi tiếng với khả năng kháng viêm tự nhiên, làm giảm lượng mỡ máu triglyceride và bảo vệ hệ tim mạch khỏe mạnh. Đặc biệt, DHA còn là dưỡng chất thiết yếu giúp cải thiện trí nhớ và ngăn chặn chứng suy giảm nhận thức ở người cao tuổi.
Tuy nhiên, ranh giới giữa thực phẩm bổ dưỡng và chất độc đối với bệnh nhân gout rất mong manh. Cá cơm, cá trích, cá mòi, cá thu hay cá ngừ lại nằm trong danh sách đen vì chứa quá nhiều purin. Đặc biệt, khi trải qua các công đoạn chế biến công nghiệp đóng hộp, lượng purin này càng bị cô đặc và gia tăng mạnh mẽ. Giải pháp an toàn nhất cho người bệnh là chuyển sang tiêu thụ các loại cá nước ngọt thanh đạm như cá chép, cá lóc, cá diêu hồng hay cá rô đồng.
Men và các sản phẩm chiết xuất từ men
Thực phẩm lên men vi sinh luôn được khuyến khích sử dụng để bổ sung hàng tỷ lợi khuẩn cho đường ruột, giúp cân bằng hệ vi sinh và hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru. Thế nhưng, đối với những người đang mang trong mình căn bệnh gout, đây lại là một con dao hai lưỡi vô cùng nguy hiểm.
Việc nạp quá nhiều thực phẩm chứa men sẽ làm thay đổi mạnh mẽ môi trường sinh thái trong đường ruột. Lâu dần, sự biến đổi này sẽ kích thích cơ thể sản sinh ra lượng axit uric nhiều hơn mức bình thường. Hậu quả để lại không chỉ là những cơn đau khớp dữ dội mà còn kéo theo hàng loạt biến chứng thứ phát đáng sợ như sỏi thận, suy thận hay tổn thương các mạch máu. Người bệnh cần đặc biệt tránh xa các loại phô mai ủ chín lâu ngày, ngũ cốc lên men hay các loại phô mai kem béo ngậy.
Nguồn: Tổng hợp và biên tập lại từ tư vấn của chuyên trang sức khỏe Healthline và Health.
